Wat is VCA? Betekenis en de drie VCA diploma's

VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu (VGM) Checklist Aannemers: de standaard waarmee bedrijven en medewerkers laten zien dat ze risicovol werk veilig en gezond uitvoeren. Bedrijven halen een VCA-certificaat, medewerkers een persoonlijk VCA diploma: B-VCA voor uitvoerend personeel, VOL VCA voor leidinggevenden en zzp'ers, en VIL VCU voor intercedenten en leidinggevenden bij uitzendbureaus.

Wie beheert VCA?

VCA wordt beheerd door SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid), een samenwerkingsverband van 26 brancheverenigingen, van de bouw tot de industrie. SSVV ontwikkelt en onderhoudt meerdere certificatieschema's, waaronder VCA voor bedrijven die risicovol werk doen en VCU voor uitzendorganisaties.

Voor de examens legt SSVV in de eind- en toetstermen vast wat je moet kennen om te slagen. In 2026 zijn de examens daarop vernieuwd; wat er veranderde, lees je bij de nieuwe eind- en toetstermen van 2026. VCA-examens worden alleen uitgegeven via examencentra die SSVV heeft erkend. Bij VCAstart.nl doe je je examen daarom bij een door SSVV erkende exameninstelling.

VCA voor bedrijven: het certificaat

Een bedrijf dat risicovol werk doet, bijvoorbeeld bouw- of onderhoudswerk op bouwterreinen, in fabrieken of bij installaties, kan zich volgens het VCA-schema laten certificeren. Een erkende certificatie-instelling beoordeelt dan met een audit of het VGM-beheersysteem van het bedrijf aan de eisen voldoet. Er zijn drie niveaus, die in zwaarte oplopen:

• VCA*: voor bedrijven zonder onderaannemers
• VCA**: voor bedrijven die met onderaannemers werken
• VCA Petrochemie: voor bedrijven in de petrochemie

Het bedrijfscertificaat is drie jaar geldig en de certificatie-instelling controleert elk jaar met een tussentijdse audit of het bedrijf nog aan de eisen voldoet. Of een bedrijf VCA moet hebben, en op welk niveau, bepaalt de opdrachtgever.

VCA voor medewerkers: het diploma

Met een VCA diploma laat je als persoon zien dat je de kennis hebt om veilig en gezond te werken. Ga je werken bij een VCA-gecertificeerd bedrijf, dan is B-VCA volgens SSVV verplicht: voor vaste en tijdelijke medewerkers, zzp'ers en stagiairs. Er zijn drie diploma's:

• B-VCA (Basisveiligheid VCA): voor iedereen die zelf risicovol werk doet of in een risicovolle omgeving werkt, zoals op een bouwplaats of een technische locatie. 40 meerkeuzevragen in 60 minuten, taalniveau A2 (1F), te doen in 19 talen.
• VOL VCA (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VCA): voor operationeel leidinggevenden, voormannen en zzp'ers die als onderaannemer bij een VCA-gecertificeerd bedrijf werken. 60 meerkeuzevragen in 60 minuten, taalniveau B1 (2F), in het Nederlands, Duits, Engels of Frans.
• VIL VCU (Veiligheid voor Intercedenten en Leidinggevenden VCU): voor intercedenten en leidinggevenden bij uitzendorganisaties. 60 meerkeuzevragen in 60 minuten, taalniveau B1 (2F), in het Nederlands of Engels.

Ben je zzp'er en verhuur je je als tijdelijke kracht (op basis van een inspanningsverplichting), dan heb je volgens SSVV niet per se VOL VCA nodig: B-VCA is dan in principe voldoende. Heb je al een diploma Middelbare Veiligheidskunde, Hogere Veiligheidskunde of MoSHE, dan ben je volgens SSVV vrijgesteld voor B-VCA en VOL VCA. Twijfel je welk diploma je nodig hebt? Vraag het je werkgever of opdrachtgever, en lees het verschil tussen B-VCA, VOL-VCA en VIL-VCU.

Het Centraal Diploma Register (CDR)

Ben je geslaagd, dan wordt je diploma vastgelegd in het Centraal Diploma Register (CDR). Werkgevers en opdrachtgevers zien daar of je het diploma echt hebt, en je zoekt je eigen gegevens op met je achternaam en geboortedatum. Doe je je examen via VCAstart.nl, dan staat je diploma de volgende werkdag in het CDR.

Een VCA diploma is tien jaar geldig. Wat je daarna doet, lees je in hoe lang een VCA diploma geldig is en hoe je het verlengt.

Hoe haal je een VCA diploma?

1. Kies het examen dat bij je werk past: B-VCA, VOL VCA of VIL VCU. De drie examens naast elkaar vind je op de pagina VCA examen.
2. Leer de stof. Een opleiding is volgens SSVV niet verplicht, maar wel zeer aan te raden. Met de online VCA cursus leer je de examenstof in je eigen taal, met oefenvragen en een proefexamen.
3. Boek je examen op een examenlocatie bij jou in de buurt, of plan voor een groep collega's een incompany-examen op je eigen locatie.
4. Doe het examen. Je beantwoordt de meerkeuzevragen op een scherm en ziet direct na afloop of je geslaagd bent.

Wil je weten hoe zwaar dat is? Lees dan hoe moeilijk het VCA examen is.

Klaar om te beginnen?

Weet je welk diploma je nodig hebt? Ga naar de pagina van B-VCA, VOL VCA of VIL VCU, of kies direct een datum bij examen boeken.